دبیزش

مقدمه:

در دنیای امروز پژوهش های بسیاری در زمینه فعالیت های گوناگون انسانی ، به قصد تحقق هرچه بهتر هدف های پیش بینی شده ودستیابی به بهره وری بیشتر انجام شده است دراین پژوهش ها، عوامل شکل دهنده به فضاهای آموزشی همچون اندازه تناسب ، نور و رنگ نیز مورد بررسی قرار گرفته اند که ایجاد محیط مناسب ، به تمام این عوامل بستگی دارد. آنچه در ادامه می آید، گوشه ای از نتایج این پژوهش هاست که به اختصار آورده می شود.

***

مدرسه نقش بسیارمهمی درشکوفایی وباروری خلاقیت دانش آموزان دارد ومی تواند با داشتن فضایی مناسب قدرت اندیشه و مهارت های ذهنی دانش آموزان را چنان تقویت کند که به راحتی بتوانند، برای دست یافتن به راه حل های مناسب و واقع بینانه ، به خلق ایده های نو بپردازند. در واقع، مدرسه می تواند یادگیری را به یک فعالیت پرنشاط تبدیل کند. برای این که مدرسه به چنین فضایی تبدیل شود، راه های زیاد و درعین حال ساده ای وجود دارند.

یکی از مهم ترین نکات دربه وجود آوردن فضای آموزشی مناسب ، توجه به دیدگاه دانش آموزان و شرایط سنی آنهاست؛ زیرا انسان ها درشرایط سنی متفاوت، درک های متفاوتی از زیبایی دارند. مثلاً دانش آموزان دوره ابتدایی از یک نقاشی زیبای کودکانه ، بیش از یک تابلوی خط یا نقاشی لذت می برند و دانش آموزان دوره دبیرستان ، سردر ورودی زیبا را بیشتر از نقاشی روی دیوار دوست دارند.

نکته مهم دیگر، توجه به جنسیت دانش آموزان است، زیرا جنسیت در کیفیت لذت بردن خود از آثار زیبا اثر می گذارد. توجه به شرایط فرهنگی، اقلیمی و بومی دانش آموزان نیز دررسیدن به این هدف بسیار مؤثر است. معماری مدرسه هم باید با بافت بومی منطقه هماهنگی و تجانس داشته باشد تا زیبا جلوه کند. لذتی که دانش آموزان مناطق گرمسیر وخشک از تماشای یک تابلوی زیبا از درختان سرسبز با دریای متلاطم که روی دیوار مدرسه نصب شده است، می برند ، شاید بیشتر از لذتی باشد که دانش آموزان مناطق شمالی کشور از دیدن همین تابلو می برند؛ زیرا این تابلو برای گروه اول غیرتکراری و ابتکاری است و برای گروه دوم که هرلحظه شاهد چنین منظره های زیبایی هستند، تکراری واحتمالاً غیرجذاب است.

زیبای در فضای فیزیکی مدرسه می تواند درتمامی عناصر ومکان های مدرسه، از جمله در ورودی ، راهروها و دیوارهای حیاط تجلی یابد . در ورودی مدرسه، مکانی است که دانش آموزان حداقل روزی دوبار ازآن می گذرند.

بنابراین طرح، جنس، رنگ و اندازه آن در حالات روحی دانش آموزان تأثیر می گذارد. در زیبا با رنگ مناسب ( گرم وشاد ) ، همراه با سردر جذاب، دانش آموزان را به داخل مدرسه فرا می خواند. حتی از مسافت دور آنان را جذب می کند. خمودگی و خستگی آنان را کاهش می دهد.و در راهرو مدرسه نیز که مکان عبور دانش آموزان ، زمینه را برای پرورش استعدادهای آنان  فراهم کرد.

حیاط مدرسه به عنوان بخشی از فضای فیزیکی مدرسه، نقشی قابل توجه در فرایند یادگیری دانش آموزان دارد. دانش آموزان پس از یک جلسه فعالیت فکری، در زنگ تفریح دقایقی از کلاس خارج می شوند وبه حیاط مدرسه می آیند تا رفع خستگی کنند و دوباره به کلاس بازگردند.

صاحب نظران تعلیم وترتیب معتقدند که برای گسترش فرهنگ مطالعه و تحقیق وحفظ وصیانت از فرهنگ اسلامی وملی و برای دستیابی به توسعه فرهنگی ، باید آموزش های لازم دراین زمینه را از دوران کودکی واز مدرسه آغاز کرد؛ زیرا مدرسه دریچه ورود به دنیای توسعه وپیشرفت وتعالی است.

راه اندازی کتابخانه ای با تزئینات ساده و زیبا که حاوی کتاب های متنوع و مورد علاقه دانش آموزان باشد، می تواند آنان را به مطالعه علاقه مند کند وفرهنگ کتابخوانی را بین آنها رواج دهد. برای گرایش دانش آموزان به عبادت جمعی نیز می توان از رنگ آمیزی وطراحی های زیبا در نمازخانه استفاده کرد.

منابع :

_ وب سايت روزنامه همشهري بخش آموزش کودکان

_ مدرسه ای شاد و بانشاط ،  نوشته : خانم شكوفه مروي

با تشکر از زحمات

 استاد محقق